Η ναυτία από γαστρεντερίτιδα μειώθηκε αισθητά από την πρώτη ημέρα. Είχα ελαφριά ξηροστομία, αλλά μπορούσα να κρατήσω υγρά.
Motilium
Το Motilium είναι αντιεμετικό και προκινητικό φάρμακο για ενήλικες και εφήβους. Χρησιμοποιείται βραχυχρόνια για την ανακούφιση από τη ναυτία και τον έμετο, επηρεάζοντας την κινητικότητα του ανώτερου γαστρεντερικού και τα σήματα που προκαλούν ναυτία.
Περιγραφή
Το Motilium είναι από του στόματος αντιεμετικό και προκινητικό φάρμακο με δραστική ουσία τη δομπεριδόνη. Ανήκει στα προκινητικά αντιεμετικά, δηλαδή στα φάρμακα που μειώνουν τη ναυτία και τον έμετο ενώ υποστηρίζουν την προώθηση του γαστρικού περιεχομένου προς το έντερο.
Σύνθεση
Το Motilium περιέχει δομπεριδόνη και διατίθεται ως από του στόματος δισκία. Η δόση αναγράφεται στη συσκευασία· ακολουθήστε το φύλλο οδηγιών. Η συσκευασία περιλαμβάνει 30 δισκία.
Δοσολογία και χρήση
Για ενήλικες και εφήβους, η δόση αναγράφεται στη συσκευασία· ακολουθήστε το φύλλο οδηγιών.
- Το δισκίο λαμβάνεται από το στόμα.
- Η λήψη γίνεται πριν από τα γεύματα.
- Το μεσοδιάστημα μεταξύ των δόσεων πρέπει να είναι όσο το δυνατόν πιο ομοιόμορφο.
- Η θεραπεία δεν πρέπει να συνεχίζεται πέρα από σύντομο χρονικό διάστημα χωρίς ειδική ιατρική οδηγία.
- Δεν λαμβάνονται δύο δόσεις μαζί για αναπλήρωση ξεχασμένης δόσης.
- Σε περίπτωση παράλειψης, λαμβάνεται η επόμενη προγραμματισμένη δόση όταν πλησιάσει η ώρα της.
Η χρήση σε παιδιά και εφήβους πρέπει να γίνεται σύμφωνα με το φύλλο οδηγιών και την ιατρική οδηγία. Η δόση μπορεί να χρειάζεται τροποποίηση ή πλήρη αποφυγή σε ηπατική δυσλειτουργία, νεφρική νόσο και σε άτομα που λαμβάνουν φάρμακα με καρδιακές ή μεταβολικές αλληλεπιδράσεις.
Πώς λειτουργεί
Η δομπεριδόνη είναι η διεθνής ονομασία της δραστικής ουσίας του Motilium. Αναστέλλει κυρίως τους υποδοχείς ντοπαμίνης D2 στην περιφέρεια, ιδιαίτερα στο ανώτερο γαστρεντερικό και στην περιοχή που συμμετέχει στο αντανακλαστικό του εμέτου.
Με απλά λόγια, η δομπεριδόνη βοηθά το στομάχι να προωθεί το περιεχόμενό του με πιο συντονισμένο τρόπο. Παράλληλα, μειώνει τη διέγερση των σημάτων που συνδέονται με τη ναυτία και τον έμετο. Η δράση της στο κεντρικό νευρικό σύστημα είναι περιορισμένη σε σύγκριση με φάρμακα που περνούν εύκολα τον αιματοεγκεφαλικό φραγμό.
Η EMA αξιολόγησε τη σχέση οφέλους-κινδύνου της δομπεριδόνης και συνέστησε περιορισμό της δόσης, αποφυγή σε ασθενείς με συγκεκριμένους καρδιακούς παράγοντες και διάρκεια θεραπείας έως επτά ημέρες για τη συνήθη ένδειξη [2].
Ενδείξεις
Η χρήση αφορά κυρίως βραχεία αντιμετώπιση της ναυτίας και του εμέτου. Η δομπεριδόνη δεν είναι γενικό φάρμακο για κάθε μορφή δυσπεψίας, κοιλιακού πόνου ή φουσκώματος. Η ευρωπαϊκή αξιολόγηση περιόρισε τη χρήση της στη χαμηλότερη αποτελεσματική δόση και για σύντομο χρονικό διάστημα, λόγω καρδιακών κινδύνων σε ορισμένους ασθενείς [1].
Σύγκριση
Η επιλογή αντιεμετικού εξαρτάται από την αιτία της ναυτίας, την ηλικία, τις συνυπάρχουσες παθήσεις και το προφίλ αλληλεπιδράσεων. Η μετοκλοπραμίδη και η ονδανσετρόνη είναι φαρμακολογικά διαφορετικές επιλογές και δεν αποτελούν αυτόματες αντικαταστάσεις της δομπεριδόνης.
| Δραστική ουσία | Κύριος μηχανισμός | Συνήθης κλινική θέση |
|---|---|---|
| Δομπεριδόνη | Περιφερικός αποκλεισμός D2 και προκινητική δράση | Βραχυχρόνια ναυτία και έμετος |
| Μετοκλοπραμίδη | Αντιντοπαμινεργική δράση με ισχυρότερη κεντρική επίδραση | Επιλεγμένες περιπτώσεις ναυτίας ή καθυστερημένης γαστρικής κένωσης |
| Ονδανσετρόνη | Αποκλεισμός υποδοχέων 5-HT3 | Ναυτία από χημειοθεραπεία, ακτινοθεραπεία ή μετεγχειρητικές καταστάσεις |
Η μετοκλοπραμίδη μπορεί να προκαλέσει εξωπυραμιδικές αντιδράσεις, όπως ακούσιες κινήσεις και μυϊκούς σπασμούς, ενώ η ονδανσετρόνη μπορεί επίσης να επηρεάσει το QT και συχνά προκαλεί δυσκοιλιότητα ή πονοκέφαλο. Η δομπεριδόνη έχει μικρότερη διείσδυση στον εγκέφαλο, αλλά το καρδιακό της προφίλ παραμένει καθοριστικό για τη σωστή επιλογή.
Το Motilium ταιριάζει περισσότερο σε σύντομη αγωγή όταν η ναυτία συνοδεύεται από βραδύτερη κινητικότητα του ανώτερου γαστρεντερικού. Δεν είναι η προτιμώμενη επιλογή για ασθενή με γνωστή καρδιακή ευαισθησία ή με φάρμακα που παρατείνουν το QT. Οι συστάσεις του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας για την ασφαλή χρήση φαρμάκων υποστηρίζουν την επιλογή της χαμηλότερης αποτελεσματικής δόσης και την επανεκτίμηση όταν τα συμπτώματα επιμένουν [4].
Αντενδείξεις
- γνωστή παράταση του QT ή διαταραχή του καρδιακού ρυθμού,
- καρδιακή ανεπάρκεια ή σημαντική καρδιοπάθεια,
- χαμηλό κάλιο ή μαγνήσιο στο αίμα,
- μέτρια ή σοβαρή ηπατική ανεπάρκεια,
- γαστρεντερική αιμορραγία, διάτρηση ή μηχανική απόφραξη,
- προλακτίνωμα,
- αλλεργία στη δομπεριδόνη ή σε συστατικό του δισκίου,
- ταυτόχρονη λήψη φαρμάκων που παρατείνουν το QT,
- ταυτόχρονη λήψη ισχυρών αναστολέων του CYP3A4.
Πότε αυτό δεν είναι κατάλληλο για εσάς
Δεν είναι για εσάς αν έχετε προβλήματα στον καρδιακό ρυθμό ή σημαντική καρδιοπάθεια, αν έχετε μέτρια ή σοβαρή ηπατική ανεπάρκεια ή αν λαμβάνετε φάρμακα που μπορεί να επηρεάσουν το QT. Χρειάζεται επίσης ιδιαίτερη προσοχή αν είστε ηλικιωμένος, έχετε χρόνια νεφρική, ηπατική ή καρδιακή νόσο, είστε αφυδατωμένος ή λαμβάνετε πολλά φάρμακα. Η εγκυμοσύνη και ο θηλασμός απαιτούν εξατομικευμένη αξιολόγηση.
Παρενέργειες
Οι ανεπιθύμητες ενέργειες του Motilium συνδέονται συχνά με τη δράση της δομπεριδόνης στους υποδοχείς ντοπαμίνης και με την αύξηση της προλακτίνης. Η συχνότητα διαφέρει ανάλογα με τη δόση, τη διάρκεια και την ευαισθησία του ασθενούς.
- Συχνή ανεπιθύμητη ενέργεια: ξηροστομία.
- Όχι συχνές αντιδράσεις: άγχος, διέγερση, υπνηλία, πονοκέφαλος, διάρροια, εξάνθημα ή κνησμός.
- Αντιδράσεις που απαιτούν προσοχή: ζάλη, έντονη κόπωση, αίσθημα παλμών, λιποθυμικό επεισόδιο ή ακούσιες μυϊκές κινήσεις.
- Ορμονικές επιδράσεις: αυξημένη προλακτίνη, ευαισθησία ή διόγκωση του μαστού, γαλακτόρροια ή διαταραχές της περιόδου.
Η ζάλη και η κούραση δεν πρέπει να αποδίδονται αυτόματα στη δομπεριδόνη, ειδικά όταν ο ασθενής έχει αφυδατωθεί από επαναλαμβανόμενους εμετούς. Παρ’ όλα αυτά, η οδήγηση και ο χειρισμός μηχανημάτων χρειάζονται προσοχή αν εμφανιστούν υπνηλία ή ζάλη.
Σπάνια, η δομπεριδόνη μπορεί να επηρεάσει το ηλεκτρικό σύστημα της καρδιάς και να παρατείνει το διάστημα QT. Ταχυκαρδία, λιποθυμία ή ακανόνιστος καρδιακός ρυθμός χρειάζονται άμεση διακοπή της λήψης και επείγουσα ιατρική αξιολόγηση. Η αναφορά ανεπιθύμητων ενεργειών στο ευρωπαϊκό φύλλο χαρακτηριστικών περιλαμβάνει επίσης καρδιακές αρρυθμίες και σοβαρές αλλεργικές αντιδράσεις ως σπάνια αλλά σημαντικά συμβάντα [3].
Συνήθη λάθη
Η λανθασμένη χρήση μπορεί να αυξήσει τον κίνδυνο χωρίς να βελτιώσει τη ναυτία.
- Η λήψη περισσότερων από τριών δισκίων την ημέρα αυξάνει την έκθεση στη δομπεριδόνη χωρίς να αποτελεί ασφαλή τρόπο ενίσχυσης της δράσης.
- Η συνέχιση για εβδομάδες μετατρέπει μια βραχεία αγωγή σε παρατεταμένη χρήση χωρίς επανεκτίμηση.
- Η ταυτόχρονη λήψη με άλλο αντιεμετικό μπορεί να προκαλέσει αλληλεπιδράσεις ή να καλύψει μια σοβαρότερη αιτία.
- Η παράλειψη ενημέρωσης για αντιβιοτικά, αντιμυκητιασικά ή αντιαρρυθμικά μπορεί να δημιουργήσει σημαντικό καρδιακό κίνδυνο.
- Η χρήση σε έντονο κοιλιακό πόνο ή πιθανή απόφραξη μπορεί να καθυστερήσει τη σωστή διάγνωση.
- Η αναπλήρωση ξεχασμένης δόσης με διπλή λήψη δεν συνιστάται.
Ένα πρακτικό σημείο που συχνά παραβλέπεται είναι η αφυδάτωση. Η απώλεια υγρών και αλάτων από πολλούς εμετούς μπορεί να αλλάξει το επίπεδο καλίου ή μαγνησίου και να επιβαρύνει την καρδιά, ακόμη και όταν η αρχική αιτία φαίνεται ήπια.
Τι λένε οι γιατροί
Στην κλινική πράξη, ο ιατρός αξιολογεί πρώτα την αιτία της ναυτίας και όχι μόνο την ένταση του συμπτώματος. Εμετός μετά από γεύμα, επαναλαμβανόμενη καούρα, απώλεια βάρους, δυσκολία στην κατάποση ή επίμονος πόνος μπορεί να δείχνουν διαφορετικό πρόβλημα από μια παροδική γαστρεντερίτιδα. Η διάρκεια των συμπτωμάτων επηρεάζει την ανάγκη για ιατρικό έλεγχο. Η ενυδάτωση παραμένει βασική όταν υπάρχουν επαναλαμβανόμενοι έμετοι.
Η δομπεριδόνη μπορεί να μειώσει τη ναυτία, αλλά δεν εξαλείφει την υποκείμενη λοίμωξη, την απόφραξη, την ημικρανία ή την παρενέργεια άλλου φαρμάκου. Όταν το σύμπτωμα επιμένει παρά τη σύντομη χρήση, απαιτείται διερεύνηση αντί για επαναλαμβανόμενους κύκλους αυτοθεραπείας.
Οι γιατροί δίνουν ιδιαίτερη βαρύτητα στο ιστορικό αρρυθμιών, στα επίπεδα ηλεκτρολυτών, στη νεφρική και ηπατική λειτουργία και στον πλήρη κατάλογο των συγχορηγούμενων φαρμάκων. Η αξιολόγηση μπορεί να διασταυρώνεται με τις διαθέσιμες πληροφορίες του FDA, του NICE και του ΕΟΦ. Η ηλικία από μόνη της δεν αρκεί για την απόφαση, αλλά αυξάνει την ανάγκη ελέγχου όταν συνυπάρχουν καρδιακή νόσος ή πολυφαρμακία.
Συχνές ερωτήσεις
Πόσο γρήγορα δρα το Motilium;
Η δομπεριδόνη απορροφάται μετά την από του στόματος λήψη και η δράση της αναμένεται μέσα σε σύντομο χρονικό διάστημα, χωρίς να σημαίνει ότι θα σταματήσει κάθε επεισόδιο εμέτου. Η λήψη πριν από το γεύμα αποτελεί μέρος της ευρωπαϊκής δοσολογικής οδηγίας. Η EMA (2014) συνδέει τη χρήση με βραχεία θεραπεία και χαμηλή ημερήσια δόση, όχι με παρατεταμένη καθημερινή λήψη.
Μπορεί να χρησιμοποιηθεί για φούσκωμα ή αέρια;
Η κύρια ένδειξη είναι η ναυτία και ο έμετος, όχι η απλή παρουσία αερίων ή μεμονωμένου φουσκώματος. Η προκινητική δράση μπορεί να επηρεάσει την κινητικότητα του ανώτερου γαστρεντερικού, αλλά αυτό δεν καθιστά τη δομπεριδόνη κατάλληλη για κάθε δυσπεπτικό σύμπτωμα. Η EMA (2014) διατηρεί περιορισμένη ένδειξη και σύντομη διάρκεια χρήσης για τα σκευάσματα δομπεριδόνης.
Είναι κατάλληλο στην εγκυμοσύνη;
Η χρήση στην εγκυμοσύνη χρειάζεται εξατομικευμένη απόφαση, επειδή η αιτία και η ένταση της ναυτίας διαφέρουν σημαντικά. Δεν πρέπει να ξεκινά ως αυτοθεραπεία, ειδικά όταν υπάρχει αφυδάτωση, απώλεια βάρους ή συνεχής έμετος. Η EMA (2014) απαιτεί, μέσω της ευρωπαϊκής αξιολόγησης της δομπεριδόνης, στάθμιση οφέλους και κινδύνου για κάθε ασθενή.
Μπορεί να συνδυαστεί με αλκοόλ;
Το αλκοόλ μπορεί να επιδεινώσει τη ζάλη, την υπνηλία και την αφυδάτωση που ήδη προκαλεί ο έμετος. Ο συνδυασμός δεν προσφέρει θεραπευτικό όφελος και είναι προτιμότερο να αποφεύγεται κατά τη διάρκεια της ναυτίας και της αγωγής. Η WHO (2009) αναγνωρίζει την αφυδάτωση και τις αλληλεπιδράσεις ως παράγοντες που επηρεάζουν την ασφαλή χρήση φαρμάκων.
Ποια φάρμακα δεν πρέπει να λαμβάνονται μαζί με Motilium;
Χρειάζεται αποφυγή ισχυρών αναστολέων του CYP3A4 και φαρμάκων που παρατείνουν το QT, επειδή μπορεί να αυξηθεί η συγκέντρωση της δομπεριδόνης ή ο κίνδυνος αρρυθμίας. Παραδείγματα σχετικών κατηγοριών είναι ορισμένα μακρολίδια, αντιμυκητιασικά και αντιαρρυθμικά. Το φύλλο χαρακτηριστικών της EMA (2014) περιγράφει τις συγκεκριμένες φαρμακοκινητικές και καρδιακές αλληλεπιδράσεις [5].
Τι γίνεται αν η ναυτία επιμένει μετά από επτά ημέρες;
Η θεραπεία με δομπεριδόνη για τη συνήθη ένδειξη προορίζεται για έως επτά ημέρες. Επίμονη ναυτία μετά από αυτό το διάστημα χρειάζεται διερεύνηση της αιτίας, αντί για αύξηση της δόσης ή παράταση της αγωγής. Η EMA (2014) συνιστά επανεκτίμηση όταν τα συμπτώματα επιμένουν. Επαναλαμβανόμενος έμετος, μειωμένη ούρηση, σύγχυση, αίμα στον έμετο ή έντονος πόνος απαιτούν άμεση ιατρική φροντίδα.
Προσφέρετε ανώνυμη παράδοση;
Η παραγγελία σας θα συσκευαστεί με ασφάλεια και θα αποσταλεί εντός 24 ωρών. Έτσι ακριβώς θα μοιάζει το πακέτο σας (εικόνες πραγματικού αποσταλμένου προϊόντος). Έχει το μέγεθος και την εμφάνιση ενός κανονικού ιδιωτικού γράμματος (9,4x4,3x0,3 ίντσες ή 24x11x0,7 εκ.) και δεν φαίνεται το περιεχόμενό του.
Motilium: κριτικές και εμπειρίες
Το φάρμακο βοήθησε στον έμετο, αλλά ένιωσα πονοκέφαλο και λίγη υπνηλία. Δεν συνέχισα πέρα από το σύντομο διάστημα.
Δεν ένιωσα μεγάλη διαφορά στη ναυτία και είχα αίσθημα παλμών. Η αγωγή σταμάτησε και χρειάστηκε έλεγχος για τις υπόλοιπες θεραπείες μου.
Η ανακούφιση ήταν χρήσιμη όταν το στομάχι μου ήταν πολύ ανακατωμένο. Η ξηροστομία ήταν ενοχλητική, αλλά υποχώρησε μετά τη διακοπή.
Πηγές
- European Medicines Agency (EMA) (2014). Domperidone-containing medicinal products — Article 31 referral.
- European Medicines Agency (EMA) (2014). CMDh confirms recommendations on restricting use of domperidone-containing medicines.
- EMA (2014). Summary of Product Characteristics (SmPC) — domperidone.
- World Health Organization (WHO) (2009). Safety of Medicines: A Guide to Detecting and Reporting Adverse Drug Reactions.
- EMA (2014). Summary of Product Characteristics (SmPC) — domperidone: contraindications and interactions.